พระพุทธรูปเชียงแสนสิงห์หนึ่ง
หน้าตักราว 45 นิ้ว

Writer :Mr.Chanok, Date : 23-12-2009 11:16:16

หลายคนคงสังเกตเห็นนะครับว่า วัตถุโบราณที่ทำจากสำริด จะมีคราบสีเขียวติดอยู่ทุกรูป นั่นก็เพราะ "สำริด" เป็นโลหะผสมที่มีอัตราส่วนของทองแดงเป็นจำนวนมาก และบางทีเราก็จะพบสำริดบางชิ้นปรากฏสนิมสีแดง เกิดจากสนิมของตะกั่วที่ผสมอยู่ภายในเนื้อของสำริด
กระบวนการออกซิไดซ์ (Oxidizations) ของสำริด ทำให้เกิดคราบสนิมสีเขียวเกาะอยู่บนพื้นผิวเช่นเดียวกับสนิมของทองแดง และยิ่งเป็นโบราณวัตถุที่ผ่านการฝัง อยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีความชื้นสูง หรือผ่านกาลเวลาที่ยาวนาน สนิมสีเขียวของสำริดก็จะมีมากและหนา บางทีสนิมก็ออกมารวมกับเนื้อดินภายนอกกลายเป็นคราบเกาะแน่น ซึ่งในกระบวนการรักษาโบราณวัตถุในทางวิทยาศาสตร์ จะระมัดระวังเป็นพิเศษในเรื่องการขัดล้างคราบสนิมที่เกาะอยู่ เพราะหากสนิมกินเข้าไปในเนื้อ หากขัดล้างรุนแรง ก็จะทำให้เนื้อของวัตถุโบราณนั้นหลุดออกมาด้วยครับ


ด้วยความก้าวหน้าทางวัฒนธรรมและเทคโนโลยีของแต่ละกลุ่มชนแตกต่างกัน จึงมีช่วงเวลาการใช้สำริดและเหล็กไม่พร้อมกัน ผมจึงไม่นิยมเรียกเป็นยุคหิน ยุคทองแดง ยุคโลหะ ยุคสำริด หรือยุคเหล็ก ตามเขาครับ ตามประสบการณ์ของผม ร่อยรอยของการใช้โลหะทองแดงธรรมชาติ ปรากฏในดินแดนสุวรรณภูมิ ในราวก่อน 5,000 – 4,000 ปีที่แล้วซ้อนทับเวลากับการใช้เครื่องมือหินและเครื่องมือสำริดในเวลาเดียวกัน
โลหกรรมสำริด กระจายตัวไปในพื้นที่ต่าง ๆ มีทั้งมากและน้อย เช่นที่โนนนกทา จังหวัดขอนแก่น บ้านเชียง อุดรธานีและลุ่มน้ำป่าสักในเขตจังหวัดนครสวรรค์ ลพบุรี ล้วนมีร่องรอยการถลุงแร่ทองแดงและการหลอมสำริดมายาวนานและมากกว่าที่อื่น ๆ ในประเทศไทย
จนเมื่อราว 2,500 ปีที่แล้ว จึงเริ่มมีการใช้เหล็กเป็นครั้งแรก ๆ โลหกรรมเหล็กกระจายตัวไปในวัฒนธรรมตามลุ่มน้ำโบราณ เข้าถึงชุมชนใกล้เส้นทางก่อนชุมชนที่อยู่ห่างไกลออกไป ในขณะที่โลหะสำริดถูกนำมาใช้เป็นเครื่องประดับและงานศิลปะของชุมชนใกล้เส้นทางที่มีความเจริญ และอาจจะไปอยู่ในชุมชนล้าหลังไกลเส้นทางที่ยังไม่มีการถลุงโลหะ แต่ก็นำเครื่องประดับจากชุมชนใกล้ไปใช้จากการติดต่อค้าขายระหว่างกันก็มี

และเมื่อชาวสุวรรณภูมิเริ่มรับวัฒนธรรม เทคโนโลยี และคติความเชื่อทางศาสนาจากชมพูทวีป(อินเดีย) เมื่อประมาณ 1,800 ที่แล้ว จึงนำโลหะสำริดซึ่งมีคุณสมบัติเหมาะสมกว่าเหล็ก ไปหล่อเป็นรูปเคารพ สร้างสรรค์เป็นงานศิลปกรรม เพื่อสนองตอบต่อความเชื่อ ประเพณีและพิธีกรรม เช่น สร้างเป็นเทวรูป พระพุทธรูป พระโพธิสัตว์ ฯลฯ ยกย่องเป็นสิ่งของศักดิ์สิทธิ์ สามารถดลบันดาลให้สำเร็จประโยชน์ต่าง ๆ และทำให้อยู่เย็นเป็นสุข ตามความเชื่อในแต่ละลัทธิศาสนา



Date : 23-12-2009 11:16:16



Counter :14147 [Start : 26/April/2007]