เครื่องถ้วย อยุทธยา ศิลปะอันเลอค่าที่สาปสูญ
"Ars longa, Vita brevis" - ศิลปะ (วิทยาการ) ยืนยาว ชีวิตสั้น

เมื่อ แพทย์ชาวกรีกนามว่า Hippocrates กล่าวประโยคนี้เมื่อกว่า 2 พันปีที่แล้ว เขาคงไม่คิดว่ามันจะกลายเป็นประโยค "อมตะ" ทั้งยังพิสูจน์ความจริงของตัวมันเองด้วยความยั่งยืนของศิลปะและวิทยาการ (วิชาความรู้)

แม้มนุษย์มีชีวิตอยู่ได้ด้วยปัจจัย 4 แต่ลึกลงไปในจิตใจ ก็ไม่อาจตัดขาดซึ่ง "ศิลปะ" ยิ่งไม่อาจหลีกหนีไปจาก "วิทยาการ"

หนึ่ง ตัวอย่างในจำนวนนับร้อยนับพันหรือมากกว่านั้น ก็คือ "เครื่องกระเบื้อง" ที่ถือกำเนิดครั้งแรกบนโลก ณ แดนมังกร เมื่อเกือบพันปีก่อน ซึ่งนับเป็นความก้าวหน้าของวิทยาการด้านการทำเครื่องปั้นดินเผา จากเนื้อดินมาสู่เนื้อกระเบื้องซึ่งคุณภาพดีกว่า ไม่เพียงเท่านั้น ยังตกแต่งอย่างวิจิตรบรรจง ด้วยการเขียนภาพอันงดงามประณีต กลายเป็นสิ่งที่เกินกว่าความจำเป็นด้านการใช้งานในชีวิตประจำวัน เป็นงานศิลปะที่โลกต้องการครอบครอง

ชาวตะวันตกรู้จัก "สิ่งฟุ่มเฟือย" นี้ ในนาม "พอร์ซเลน (Porcelain)" ส่วนชาวสยามคุ้นเคยกับคำว่า "เครื่องถ้วยจีน" หรือ "กังไส" ซึ่งพัฒนาต่อยอดมาเป็น

เครื่องถ้วยไทยในนาม "เบญจรงค์" อันเลอค่าตั้งแต่ยุคกรุงศรีอยุธยา

ปัจจุบัน อยู่ในฐานะประณีตศิลป์ ซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาดโลก ซึ่งศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ สนับสนุนศิลปินให้สร้างสรรค์งานอย่างต่อเนื่อง

นี่ไม่ใช่เรื่องราวของถ้วยโถโอชามบนโต๊ะอาหาร หากแต่เป็นงานศิลปะที่ทรงอิทธิพลต่อประวัติศาสตร์อย่างเหลือเชื่อ !!!




Writer :Mr.Chanok, Date : 03-09-2017 12:41:08


นับ แต่เครื่องกระเบื้องอุบัติขึ้นบนโลก จากการนำดินขาว (เกาลิน) เข้าไปเผาในเตาด้วยอุณหภูมิสูงกว่า 1,300 องศาเซลเซียส โลกก็หันมามองสินค้าจำพวกถ้วยโถโอชามจากดินแดนที่ยิ่งใหญ่ในโลกตะวัน ออกอย่างจีน ซึ่งกลายเป็นอุตสาหกรรมที่เติบโตอย่างรวดเร็วในยุคราชวงศ์ซ่ง เมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 17

ต่อมาในสมัยราชวงศ์หยวน (พ.ศ.1823-1911) เกิดเครื่องถ้วยแบบใหม่ เรียกว่า "เครื่องลายคราม" ซึ่งงดงามสะดุดตาด้วยลวดลายสีน้ำเงิน ผลิตที่เมืองจิ่งเต๋อจิ้น มณฑลเจียงซี แพร่หลายไปไกลทั้งบ้านเมืองในฝั่งตะวันออก และดินแดนไกลในโลกตะวันตก โดยใช้เส้นทางการค้าทั้งทางบกและทางทะเล

นั่นคือทางบก ได้แก่ เส้นทางคาราวานค้าแพรไหม ข้ามทะเลทรายโกบีอันร้อนระอุ ไปยังอาระเบีย ซีเรีย อินเดีย อียิปต์ และเมืองริมทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ส่วนทางทะเล ได้แก่ การบรรทุกลงเรือส่งไปยังเกาหลี ญี่ปุ่น เมืองท่าในทะเลจีนใต้ ข้ามมหาสมุทรอินเดียเรื่อยไปถึงอ่าวเปอร์เซีย

และยิ่งแพร่หลายมาก ขึ้นไปอีกเมื่อโปรตุเกสสามารถต่อเรือเดินสมุทรที่บรรทุกสินค้าได้ถึง 2,000 ตัน แล้วใช้เดินเรืออ้อมไปทางแอฟริกา ผ่านแหลมกู๊ดโฮป เดินทางมายังเอเชียตะวันออกได้โดยไม่ต้องผ่านตะวันออกกลางอีกต่อไป สินค้าจีนจำนวนมากจึงถูกลำเลียงตามเส้นทางเดินเรือของโปรตุเกส ผ่านเมืองท่ามาเก๊า มะละกา เมืองกัว

Date : 03-09-2017 12:41:08


ทุกดินแดนที่เครื่องถ้วยจีนเดินทางไปถึง ล้วนไม่ปฏิเสธถึงคุณภาพและความงดงามพิเศษสุด

ชาว ยุโรปเรียกถ้วยชามที่สวยแปลกตาว่า พอร์ซเลน ด้วยรากศัพท์โปรตุเกสว่า Porcellana หมายถึงเปลือกหอย เพราะมีสีขาวนวลตา ถือเป็นของสะสมของชนชั้นสูง โดยมีการซื้อหาในฐานะ "สินค้าฟุ่มเฟือย (Luxury Goods)"

สำหรับชาวยุโรปผู้มีเครื่องถ้วยจีนไว้ครอบครองเป็นรายแรกๆ คือ นักเดินทางนามว่า มาร์โค โปโล

แน่นอนว่า สินค้าราคาสูงและเป็นที่นิยมย่อมถูกลอกเลียนแบบ

เครื่อง ถ้วยก็เช่นกัน ด้วยเหตุนี้จึงมีหลักฐานว่าเกาหลีและญี่ปุ่นพยายามทำเครื่องถ้วยเลียนแบบจีน จนสำเร็จ รวมถึงทางตะวันออกกลาง ซึ่งถือเป็นดินแดนศิวิไลซ์ในอดีตก็ต้องการลอกเลียนเครื่องถ้วยสมัยราชวงศ์ หมิง

ทว่า ด้วยข้อจำกัดด้านวัตถุดิบท้องถิ่น และเทคโนโลยีการคุมความร้อนที่ไม่ดีพอ ผลที่ได้จึงเป็นเครื่องเคลือบหน้าตาใกล้เคียงแต่คุณภาพด้อยกว่า


Date : 03-09-2017 12:41:08


ความ แพร่หลายของเครื่องกระเบื้องจีนยิ่งมากขึ้นอีกในช่วงปลายราชวงศ์หมิง ซึ่งยอมผลิตเครื่องกระเบื้องตามใบสั่งจากยุโรปในราคาถูกลง เพราะมีปัญหาภายใน เป็นเหตุให้ชนชั้นกลางเข้าถึงสินค้าประเภทนี้ได้พร้อมๆ กับธรรมเนียมการดื่มชา กาแฟ

จากเดิมที่จำกัดแค่ชนชั้นสูง เพราะราคาแพงเกินเอื้อม

ความ รุ่งโรจน์ของการค้าเครื่องกระเบื้องจีนกลับมาแตะเพดานอีกครั้ง เมื่อมีการผลิตเครื่องถ้วยเนื้อดีสีขาวบริสุทธิ์ แต่งแต้มลวดลายวิจิตร น้ำเคลือบเงางาม ที่สำคัญคือรูปทรงอันบอบบาง น่าทะนุถนอม ดุจสมบัติล้ำค่า งดงามถึงขั้นที่กษัตริย์ผู้ครองแคว้นต่างๆ ในยุโรปต่างก็ตื่นตัวสรรหามาครอบครอง

รวมถึงพระนางแมรี่ที่ 2 แห่งอังกฤษ ผู้นำเทรนด์การสะสมเครื่องกระเบื้องจีนด้วยการประดับพระราชวังแฮมตั้นคอร์ต นอกกรุงลอนดอน ด้วยเครื่องกระเบื้องจีนละลานตา บรรดาวัง คฤหาสน์ และบ้านเรือนผู้ดีอังกฤษในยุคนั้นจึงมักมีห้องเก็บพอร์ซเลนสำหรับอวดแขกที่ มาเยี่ยมเยือน

ช่วงนี้เกิดความนิยมสินค้าจากจีนอยู่พักใหญ่ เรียกว่า Chinamania

ระดับ ความคลั่งดีกรีสูงเพียงใด พิจารณาได้จากหลักฐานที่ว่า พระเจ้าออกัสตัสที่ 2 แห่งรัฐแซกโซนี (พ.ศ.2213-2276) ถึงกับยกกองทหารม้า 600 นาย แลกกับเครื่องกระเบื้อง 151 ชิ้นของ

Date : 03-09-2017 12:41:08

เครื่อง ถ้วยจีนที่นำเข้ามาจะมีการปรับให้เข้ากับวิถีชีวิตคนชนชั้นสูงของสยาม ทั้งรูปแบบและลวดลาย ซึ่งส่วนใหญ่เป็นลายเทพพนม ลายก้านขด และลายกนก โดยช่างหลวงจะเขียนลายเป็นตัวอย่างส่งไปให้ช่างจีนก่อนดำเนินการผลิตแล้วส่ง กลับมา

จึงไม่ต้องแปลกใจถ้าได้เห็นเครื่องลายครามและเบญจรงค์ลายไทย แต่เปี่ยมด้วยกลิ่นไอแดนมังกร เช่น ใบหน้าของเทพพนมที่ดูอย่างไรก็กระเดียดไปทางจีน

นอกจากภาชนะประเภทต่างๆ แล้ว ในสมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่งมีพระราชนิยมในศิลปะจีน ก็มีการสั่งเครื่องกระเบื้องมาประดับวัดวาอาราม

หากแต่ต่อมา ในสมัยรัชกาลที่ 5 รสนิยมของเจ้านายและผู้มีอันจะกินเริ่มเปลี่ยนไป โดยได้หันไปนิยมถ้วยชามของฝรั่งแทน

Date : 03-09-2017 12:41:08


เครื่องถ้วยสมัยอยุทธยาเขียนลายสี สูง 10 ซม กว้าง 13 ซม ราคา 2500 บาท สนใจสอบถาม ชนก หล้านามวงศ์ โทร 0932780999

Date : 03-09-2017 12:41:08



Counter :15116 [Start : 26/April/2007]